Posts

भारतातला पहिला Ramayana चित्रपट एका मराठी माणसाने बनवला होता!

Image
  आज Ramayana वर हजारो कोटींच्या बजेटमध्ये चित्रपट बनवण्याची चर्चा सुरू आहे. अत्याधुनिक VFX , भव्य सेट्स, मोठमोठे कलाकार आणि जगभरात पोहोचणारी तंत्रज्ञानाची ताकद… आजच्या काळात रामायण पडद्यावर उभं करणं शक्य आहे. पण तब्बल ११० वर्षांपूर्वी, जेव्हा भारतीय सिनेमाच नुकताच जन्म घेत होता, तेव्हा रामायणातील प्रसंग मोठ्या पडद्यावर उभे करण्याचं धाडस एका मराठी माणसाने केलं होतं. त्यांचं नाव होतं Dhundiraj Govind Phalke — म्हणजेच Dadasaheb Phalke . आणि त्या ऐतिहासिक प्रयोगाचं नाव होतं Lanka Dahan . १९१७ साली प्रदर्शित झालेला हा मूकपट रामायणातील प्रसंगावर आधारित भारतीय सिनेमाच्या सुरुवातीच्या इतिहासातील अत्यंत महत्त्वाचा टप्पा मानला जातो. दादासाहेब फाळके यांनीच या चित्रपटाचं दिग्दर्शन, लेखन आणि निर्मिती केली होती. Lanka Dahan हा संपूर्ण Ramayana ची सुरुवातीपासून शेवटपर्यंत कथा सांगणारा चित्रपट नव्हता. रामाचा वनवास, सीतेचं अपहरण, हनुमानाचा सीतेच्या शोधासाठी लंकेत प्रवेश आणि रामभक्त हनुमानाने लंकेमध्ये घडवलेला प्रसंग—रामायणातील या महत्त्वाच्या घटनांभोवती चित्रपटाची कथा उभी करण्यात आली होती. विशेष...
Post a Comment
Read more

ASHTAVINAYAK : १९ मिनिटांचं हे गाणं एका रात्रीत लिहिलंय…

Image
  १९ मिनिटांचं हे गाणं एका रात्रीत लिहिलंय… हे गाणं एका रात्रीत लिहिलं गेलंय… (SONG PART) शॉक लागला ना? कारण अष्टविनायकांवर आधारित तब्बल १९ मिनिटांचं एवढं भलंमोठं गाणं एका रात्रीत लिहिणं जवळजवळ अशक्यच वाटतं. पण लिहिणारा माणूस जर तोडीचा लेखक आणि गीतकार असेल ना, तर अशक्य वाटणाऱ्या गोष्टीही शक्य होतात आणि हे गाणं लिहिलं होतं प्रसिद्ध लेखक आणि गीतकार Jagdish Khebudkar यांनी! (ASHTAVINAYAK) पण या गाण्याची खरी गंमत इथून सुरू होते. कारण ज्या अष्टविनायकांवर त्यांनी हे गाणं लिहिलं, त्या गाण्याच्या आधी Khebudkar यांनी अष्टविनायकांच्या एकाही मंदिराला भेट दिली नव्हती! तर त्याचं झालं असं की, ‘अष्टविनायक’ या चित्रपटाचे निर्माते Sharad Pilgaonkar यांनी Khebudkar यांना चित्रपटासाठी गणपतीवर एक गाणं लिहायला सांगितलं. खेबुडकर म्हणाले, “गणपतीवर हवंय ना? आरामात लिहून देतो.” पण त्यानंतर शरद पिळगावकर यांनी त्यांच्यासमोर पहिला टास्क ठेवला… गाणं फक्त गणपतीवर नाही, तर अष्टविनायकांवर लिहायचं! Khebudkar हडबडले. (ASHTAVINAYAK) कारण अष्टविनायक म्हणजे फक्त आठ मंदिरांची नावं लिहायची आणि गाणं संपवायचं, एवढंच न...
Post a Comment
Read more

Amitabh Bachchan And Pran : पडद्यावरची अमिताभ आणि प्राण यांच्या अभिनयाची जुगलबंदी

Image
  भारतीय चित्रपटसृष्टीच्या इतिहासात काही कलाकारांच्या जोड्या अशा असतात ज्या केवळ चित्रपटाचे यश ठरवत नाहीत, तर संपूर्ण सिनेसृष्टीचा चेहरामोहरा बदलून टाकतात. अशीच एक अद्वितीय, ऐतिहासिक आणि कमालीची प्रभावी जोडी म्हणजे अभिनयाचे महानायक  Amitabh Bachchan  आणि हिंदी सिनेमाचे अजरामर अभिनेते  Pran . (Amitabh Bachchan And Pran) पडद्यावर एकमेकांशी भिडणारे, डोळ्यांत अंगार घेऊन एकमेकांसमोर उभे ठाकणारे हे दोन दिग्गज पडद्यामागे मात्र अत्यंत आदरपूर्ण, व्यावसायिक आणि तितक्याच घट्ट वैयक्तिक नात्याने बांधले गेले होते. त्यांनी एकत्र काम केलेल्या तब्बल १४ चित्रपटांचा प्रवास हा केवळ बॉलीवूडचा सुवर्णकाळ नाही, तर दोन पिढ्यांमधील अतूट मैत्रीचा आणि परस्पर आदराचा एक जिवंत दस्तऐवज आहे. या जोडीच्या प्रवासाची सुरुवात झाली ती १९७३ च्या Zanjeer  या मैलाच्या दगडा ठरलेल्या चित्रपटापासून. हा चित्रपट केवळ अमिताभ यांच्या कारकिर्दीला Angry Young Man अशी नवी ओळख देणारा ठरला नाही, तर या भूमिकेसाठी नवोदित आणि सतत अपयशाचा सामना करणाऱ्या अमिताभ बच्चन यांचे नाव सुचवणारे खुद्द प्राण हेच होते. प्राण यांनी...
Post a Comment
Read more

The Play That Brought Ideas to the Marathi Stage: Tujhe Ahe Tujpashi at Nearly Seventy

  In 1957 the Marathi stage was dominated by sangeet natak, family melodrama and historical subjects. P. L. Deshpande wrote and directed a play with none of those, and it has not left the repertoire since. Two men who cannot agree Tujhe Ahe Tujpashi turns on Kakaji and Acharya. Kakaji is connected to an old princely household in Indore, comfortable, appreciative of good things, living by live and let live. Acharya is his opposite: rigid, austere, an extreme advocate of fasting and self denial. Two of Acharya's young students come into Kakaji's orbit and, having been suffocated by the discipline they grew up under, discover art, music and the idea that living happily is allowed. What made it new There is no accident and no invented family feud. The whole play is an intellectual argument between two ways of living, carried on lightly. That is why it is credited with starting the theatre of ideas in Marathi. Its other weapon is language: Kakaji's Indore Marathi and Urdu shayar...
Post a Comment
Read more

Musician Jaikishan : एस जे यांच्या रोमँटिक सूरांचा बादशहा!

Image
  १२ सप्टेंबर हा  Jaikishan Dayabhai Panchal  (१९२९-१९७१) यांचा स्मृतिदिन आहे. ते  Shankar-Jaikishan  या दिग्गज संगीतकार जोडीचा एक महत्त्वाचा भाग होते; या जोडीच्या संगीताने १९५० आणि १९६० च्या दशकात हिंदी चित्रपटसंगीताचे स्वरूपच बदलून टाकले. जरी ही जोडी नेहमीच एकच सर्जनशील घटक म्हणून वावरत असली, तरी संगीतकार, गायक आणि चित्रपट इतिहासकारांनी अनेकदा हे नमूद केले आहे की,  Jaikishan  यांच्याकडे रोमँटिक भाव, सुमधुर चाल आणि भावना व्यक्त करण्याची विलक्षण समज होती. त्यांच्या रचनांमध्ये भारतीय शास्त्रीय संगीताचा प्रभाव आणि पाश्चात्य वाद्यवृंदाची ( orchestration ) जोड असायची, ज्यामुळे अशी गाणी तयार होत जी एकाच वेळी अभिजात आणि सामान्य रसिकांनाही सहज भावणारी असत. (Musician Jaikishan) RK Films  च्या  Barsaat  (१९४९) या चित्रपटापासून  Shankar-Jaikishan  यांच्या कारकिर्दीची आणि त्याच बरोबर यशाची सुरुवात झाली. त्यांचे संगीत लवकरच हिंदी चित्रपटसंगीताच्या सुवर्णयुगाची ओळख बनले. जरी त्यांच्या प्रत्येक रचनेचे श्रेय स्वतंत्रपणे कोणाचे हे वेगळे करणे अ...
Post a Comment
Read more