Posts

Datta Davjekar : लतादीदींसह अनेक दिग्गजांचे ‘गॉडफादर’ आणि प्रतिभावान संगीतकार

Image
  मराठी आणि हिंदी चित्रपटसृष्टीच्या संगीत विश्वात आपल्या अफाट प्रतिभेने सुवर्णपान लिहिणारे ज्येष्ठ संगीतकार Dattatreya Shankar Davjekar ऊर्फ Datta Davjekar यांची १५ नोव्हेंबर रोजी जयंती साजरी होत असताना, अनेक नामवंत कलावंतांना आणि गायकांना आपल्या गाण्यांची पहिली आणि सोन्याची संधी देणारे ते खऱ्या अर्थाने अनेक दिग्गजांचे Godfather ठरले होते, ज्यांची ही संपूर्ण संगीत कारकीर्द अत्यंत संघर्षमय आणि तितकीच प्रेरणादायी राहिली आहे. Datta Davjekar यांचे वडील तमाशात आणि उर्दू नाटकांत तबला वाजवण्याचे काम करत असत आणि लहानपणापासूनच वडिलांच्या कायम सहवासात राहिल्यामुळे डावजेकरांनी तबलावादन आणि पेटीवादन अगदी लहानाचे मोठे होत असतानाच लीलया आत्मसात करून घेतले होते. तबला आणि पेटीच्या वादनासोबतच त्यांना संगीताची जशी गोडी लागली तशी त्यांनी स्वतः गाण्यांना सुरेल चाली द्यायलाही सुरुवात केली आणि हाच त्यांचा सांगीतिक प्रवास पुढे त्यांना एका वेगळ्या उंचीवर घेऊन गेला. (Datta Davjekar) १९४१ च्या कालावधीत त्यांना स्वतंत्रपणे Municipality या मराठी चित्रपटाच्या संगीत दिग्दर्शनाची पहिली अधिकृत संधी मिळाली आण...

Laila Majnu : गाणी लोकप्रिय, चित्रपटही सुपर डुपर हिट‌, पण कुठे? तर….

Image
  Alia Bhatt आणि Sharvari यांची भूमिका असलेला Alpha तुम्ही अगदी अलीकडेच पाहिला असेल. दिग्दर्शक Shiv Rawail चा हा पहिला चित्रपट. या शिव रवैलचे वडील Rahul Rawail हेदेखील एक यशस्वी दिग्दर्शक. Biwi O Biwi, Arjun, Dacait, Bekhudi वगैरे चित्रपट त्यांचेच. शिव रवैलचे आजोबा H. S. Rawail हेदेखील एकेकाळचे यशस्वी दिग्दर्शक. मुस्लिम सामाजिक चित्रपट हे त्यांचे वैशिष्ट्य. त्यांची आजच्या जेन झी आणि जेन अल्फा पिढीला ओळख व्हावी म्हणून शिव रवैलचे उदाहरण दिले. याच एच. एस. रवैल दिग्दर्शित Laila Majnu (मुंबईत प्रदर्शित ११ नोव्हेंबर १९७६) या चित्रपटाच्या प्रदर्शनास पन्नास वर्षे पूर्ण होत आहेत. (Laila Majnu) H. S. Rawail यांची यशस्वी कारकीर्द केवढी तरी मोठी. Mere Mehboob (१९६३) हा त्यांचा चित्रपट त्या काळात बराच गाजला. विशेषतः त्यातील मेरे मेहबूब तुझे मेरी मोहब्बत की कसम वगैरे गाणी लोकप्रिय ठरली. त्यांनी दिग्दर्शित केलेल्या Sangharsh (१९६८) या चित्रपटाला साधारण स्वरूपाचं यश प्राप्त झाले. या चित्रपटात Dilip Kumar, Vyjayanthimala, Sanjeev Kumar यांच्या प्रमुख भूमिका आहेत. या चित्रपटात अभिनय सम्र...

O. P. Dutta And Shahnawaz : फाळणीच्या दुःखावर फुंकर घालणारी दोन मित्रांची अनमोल मैत्री

Image
  १५ ऑगस्ट १९४७ रोजी आपल्या भारत देशाला स्वातंत्र्य तर मिळालं पण त्याच बरोबर फाळणीचं एक कधीही न भरणारं शल्य देखील संपूर्ण देशाला सहन करावं लागलं होतं. India आणि Pakistan या दोन्ही देशांमधील सांस्कृतिक कला जीवनावर आणि माणसांच्या नात्यांवर या फाळणीने एक खूप मोठा आणि खोल ओरखडा उमटवून ठेवला होता. फाळणीच्या वेळी जे कलाकार तिकडे पाकिस्तानात निघून गेले ते आयुष्यभर कायम इथल्या जुन्या आठवणीत तळमळत राहिले आणि जे कलाकार इथे भारतात राहिले त्यांना तिकडच्या आपल्या जुन्या घराची आणि शहराची ओढ कायम छळत राहिली. हिंदी सिनेमा आणि भारतीय संगीत हे दोन्ही देशांमधील रसिकांकरिता नेहमीच एक अत्यंत जिव्हाळ्याचा व आपुलकीचा विषय राहिला होता. Shamshad Begum , अभिनेते Pran , निर्माते B. R. Chopra यांना लाहोरच्या जुन्या रम्य आठवणी बेदम बेचैन करायच्या, तर दुसरीकडे Noor Jehan , कॉमेडियन Charlie आणि अभिनेते Shahnawaz हे दिग्गज कलाकार पाकिस्तानात निघून गेले असले तरीसुद्धा या कलाकारांचे मन मात्र कायम मुंबईतच घुटमळत राहायचं. (O. P. Dutta And Shahnawaz) Famous Pictures निर्मित Aaj Ki Raat या १९४८ साली आलेल्या लोकप...

Ajeeb Dastaan Hai Yeh : या गाण्यावर सरकारने चक्क बंदी घातली होती!

Image
  कधी-कधी एखादी कारकूनी चूक (क्लेरिकल मिस्टेक) एखाद्या क्लासिक गाण्याला रेडिओवर प्रसारीत होण्यापासून काही वर्षे वंचित ठेवू शकते! विशेष म्हणजे हे गाणे आज ६५ वर्षांनंतरदेखील अत्यंत लोकप्रिय आहे, पण या गाण्यावर काही काळासाठी रेडिओवर बंदी घालण्यात आली होती. आज या बंदीचे कारण ऐकून तुम्ही डोक्याला हात लावाल, पण त्या काळातली परिस्थितीच तशी होती. कोणतं होतं ते गाणं आणि काय होता तो नेमका किस्सा? (Ajeeb Dastaan Hai Yeh) किस्सा सांगण्यापूर्वी त्या काळची पार्श्वभूमी समजून घेणे गरजेचे आहे. भारतात १९५२ ते १९६२ या काळात Pandit Jawaharlal Nehru यांच्या मंत्रिमंडळात B. V. Keskar नावाचे एक माहिती आणि प्रसारण मंत्री होते. हे मंत्री महोदय भारतीय संस्कृतीचा अतिरेकी अभिमान बाळगणारे होते. त्यांना थोडे जरी काही संशयास्पद वाटले, की ते लगेच त्यावर बंदी घालत असत. त्यांचा हा फाजील सांस्कृतिक आत्मविश्वास इतका वाढला होता की, १९५२ पासून त्यांनी भारतीय चित्रपटातील गाणी आकाशवाणीवर (रेडिओ) वाजवण्यास पूर्णपणे बंदी घातली होती. लक्षात घ्या, तो काळ भारतीय चित्रपट संगीताचा सुवर्णकाळ होता. एकीकडे Awaara, Albela, Shree ...