Posts

V. Shantaram : चित्रपती व्ही. शांताराम आणि पाकिस्तानी शायर कतील शिफई यांच्या ऐतिहासिक भेटीची सुवर्णगाथा!

भारतीय चित्रपटसृष्टी आणि ऊर्दू साहित्याचा इतिहास हा केवळ व्यावसायिक गणितांचा नसून, तो दोन देशांमधील संस्कृती, कला आणि मानवी भावनांना जोडणारा एक भक्कम पूल आहे. या पुलावरील सर्वात देखणे आणि डोळ्यांत आनंदाश्रू आणणारे एक पान म्हणजे भारतातील चित्रपट महर्षी, Rajkamal Kalamandir चे निर्माते-दिग्दर्शक चित्रपती V. Shantaram आणि Pakistan चे अत्यंत लोकप्रिय, ज्येष्ठ शायर व गीतकार Qateel Shifai यांच्यातील अभूतपूर्व भेट होय. कतील शिफई हे केवळ एक कवी नव्हते, तर ते मानवी मनाच्या कोमल भावना, प्रेम, विरह आणि सामाजिक जाणिवा अत्यंत सुगम, पण तितक्याच प्रभावी ऊर्दू आणि हिंदी शब्दांत मांडणारे साहित्याचे एक अथांग दालन होते. जगभरातील संगीत आणि साहित्यप्रेमींनी त्यांच्या लेखनावर भरभरून प्रेम केले आहे. त्यांनी लिहिलेली Mohe Aayi Na Jag Se Laaj, Ke Ghungroo Toot Gaye ही नृत्याधारित रचना आजही भारतीय शास्त्रीय आणि सुगम संगीताचा सर्वोच्च मानदंड मानली जाते. Qateel Shifai यांच्या साहित्याचे वैशिष्ट्य असे होते की, त्यांच्या लेखनात Punjab ची माती, ऊर्दूची नजाकत आणि जनसामान्यांच्या जगण्याचा संघर्ष अतिशय प्रामाणिकपणे...
Post a Comment
Read more

Hemant Kumar : ओढ मातृभूमीचा हेमंत कुमार यांच्या वेस्ट इंडीज दौऱ्या चा भावस्पर्शी किस्सा

१९६४ हे वर्ष भारतीय चित्रपट आणि संगीत जगतातील एक अत्यंत देदिप्यमान आणि तितकेच संवेदनशील व्यक्तिमत्त्व असलेल्या Hemant Kumar यांच्या आयुष्यात कमालीचे वादळी ठरत होते. याच काळात त्यांनी West Indies चा आपला पहिला मोठा आणि ऐतिहासिक परदेश दौरा आखला. वेस्ट इंडीज मध्ये जावून कार्यक्रम करणारे ते पहिले भारतीय कलावंत होते! या संगीतमय प्रवासात त्यांच्यासोबत त्यांची पत्नी Bela , त्यांचे निष्णात तबलावादक Pandit Sudarshan Adhikari आणि प्रतिभावान मॅन्डोलिन वादक Mahendra Bhavsar हे त्यांचे साऊंड ट्रॅक जिवंत करणारे मुख्य सहकारी होते. हा तो काळ होता जेव्हा हेमंत कुमार यांच्या Bees Saal Baad आणि Nagin यांसारख्या चित्रपटांमधील अजरामर गाण्यांनी संपूर्ण भारताला वेड लावले होते आणि त्यांच्या अथांग सुरांचे साम्राज्य देशभरात प्रस्थापित झाले होते. परंतु, दुसरीकडे व्यावसायिक गणिते काहीशी बिघडलेली होती; Kohraa या त्यांच्या महत्त्वाकांक्षी चित्रपटाला बॉक्स ऑफिसवर अपेक्षेप्रमाणे यश न मिळाल्यामुळे त्यांच्या कारकिर्दीत एक अतिशय कठीण आणि मानसिकदृष्ट्या आव्हानात्मक काळ सुरू झाला होता. अशा स्थितीत Hemant Kumar यांच...
Post a Comment
Read more

Rajesh Khanna : राजेश खन्नाचे पडद्यावर न आलेले चित्रपट

मी कायमच म्हणतोय, काही ना काही कारणास्तव पडद्यावर न आलेल्या चित्रपटांपैकी अर्धे चित्रपट जरी पूर्ण झाले असते तर चित्रपटसृष्टीच्या इतिहासाने वेगळे वळण घेतले असते. प्रत्येक कलाकाराच्या प्रगती पुस्तकात असे निर्मितीच्या अधेमधे बंद पडलेले चित्रपट अनेक. त्यावर एकादे भरपूर माहिती आणि मनोरंजनाची छान खिचडी असलेले दुर्मिळ फोटोसहचे एखादं पुस्तक, शो, वेबसिरीज नक्कीच बनेल. Rajesh Khanna यांचे पडद्यावर न आलेले चित्रपट फारच कुतुहल वाढवणारे. Shakti Samanta दिग्दर्शित Aradhana (१९६९) प्रदर्शित व्हायच्या बरोब्बर एक महिना अगोदर Mohan Kumar दिग्दर्शित Prayaschit या नावाच्या राजेश खन्नाची भूमिका असलेल्या चित्रपटाचा मुहूर्त झाला, नायिका होती Sadhana . Aradhana , Do Raaste हे चित्रपट सुपर डुपर हिट‌ ठरले आणि Rajesh Khanna यांचा झंझावात सुरू झाला आणि राजेश खन्ना असा आणि इतका बिझी झाला की त्याच्याकडे Prayaschit या चित्रपटासाठी तारखाच नव्हत्या आणि त्यातच तो चित्रपट डब्यात गेला. …राजेश खन्ना जबरदस्त फाॅर्मात असताना साधना हिचे पती R. K. Nayyar यांनी त्याला Gurkha Jung Bahadur या चित्रपटात नायक म्हणून साईन...
Post a Comment
Read more

Film Center : चित्रपटसृष्टीच्या वाटचालीतील महत्वाचा स्पाॅट…

गिरगावात लहानाचा मोठा होताना ताडदेव परिसरात कधी जाणं झालं की एक इमारत कायमच आपल्या नावापासूनच लक्ष वेधून घेई, ती म्हणजे Film Center . नाव वाचताना कुतूहल निर्माण होई की, या फिल्म सेंटरमध्ये चित्रपटविषयक नेमकं काय काम चालत असेल? सर्वसामान्य माणसाला चित्रपटाची ओळख ही चित्रपट पाहणे या गोष्टीपासून होते. माझ्या पिढीने आपल्या पालकांचा हात धरुन एकपडदा चित्रपटगृह अर्थात Single Screen Theatres मध्ये चित्रपट पाहायला जायचं यापासून झाली. आमच्या Khotachi Wadi समोर असलेल्या Majestic चित्रपटगृहात साठच्या दशकाच्या उत्तरार्धात कृष्ण धवल अर्थात Black and White मराठी चित्रपट पाहून मला या पडद्यावरील गोष्टीत रमून जायच्या दृश्य माध्यमाची ओळख झाली. चित्रपटाची श्रेयनामावली वाचताना त्यात Natraj Studio , Mehboob Studio अशी अनेक चित्रपट स्टूडिओची नावे वाचता वाचता फिल्म सेंटर हेदेखील वाचत असे. चित्रपटाची श्रेयनामावली वाचताना या क्षेत्राची थोडी फार ओळख होते आणि व्याप्तीही समजते. पुढे हे क्षेत्र शक्य तितक्या प्रमाणात जाणून घेण्याचा जणू मी झपाटाच लावला. त्यात लहान मोठे चित्रपट चित्रीकरण स्टुडिओ, गीत संगीत ध्वनीमुद...
Post a Comment
Read more

Pran : भूमिकेशी प्रामाणिक निष्ठा जपणारे ‘प्राण’, जेव्हा शेर खानसाठी त्यांनी खान बादशाह नाकारला!

  जेव्हा Prakash Mehra यांनी Pran साहेबांना Zanjeer चित्रपटासाठी करारबद्ध केले, तेव्हा दिवंगत Manoj Kumar यांनीही त्यांच्या Shor चित्रपटाचे काम सुरू केले होते. शोरमध्ये Khan Badshah नावाचे एक पात्र होते, जे प्राण साहेबांनी साकारावे अशी मनोज कुमार यांची इच्छा होती. म्हणून एके दिवशी, ते त्या भूमिकेवर चर्चा करण्यासाठी प्राण साहेबांकडे आले. प्राण साहेबांनी त्यांचे म्हणणे पूर्णपणे ऐकले आणि मग अत्यंत नम्रपणे खान बादशाहची भूमिका साकारण्यास नकार दिला. प्राण साहेब मनोज कुमार यांना म्हणाले, “जर प्रकाश मेहरा यांनी जंजीर बनवण्याचा विचार सोडून दिला, तरच मी तुमच्या चित्रपटात काम करू शकेन. आणि ते कधीच होणार नाही.” तुम्हाला आश्चर्य वाटत असेल की Pran साहेबांना Manoj Kumar यांच्या Shor चित्रपटात काम का करायचे नव्हते. याचे कारण असे की, Zanjeer मधील Sher Khan आणि मनोज कुमार यांच्या शोरमधील Khan Badshah ही पात्रे जवळपास एकसारखीच, म्हणजे पठाणी बाज असलेली होती. एकाच वेळी दोन वेगवेगळ्या चित्रपटांमध्ये हुबेहूब एकच पात्र साकारणे प्राण साहेबांच्या व्यावसायिक प्रामाणिकतेला आणि कलेशी असलेल्या निष्ठेला योग्य ...
Post a Comment
Read more

Padosan: The Song Mehmood Rejected Became a Timeless Bollywood Classic

  Some of Bollywood’s greatest songs have fascinating stories behind their creation, and “Mere Samne Wali Khidki Mein” from the 1968 comedy classic Padosan is one of them. Today, the song is considered one of the most loved romantic-comedy tracks in Hindi cinema, but surprisingly, producer and actor Mehmood initially disliked it. Padosan , starring Sunil Dutt, Saira Banu, Mehmood, and Kishore Kumar, remains one of Bollywood’s most iconic comedy films. During the music sessions, lyricist Rajendra Krishan and music director R.D. Burman worked on a light-hearted song for a key romantic sequence. Burman composed the tune in Raag Bhairavi and created a demo version that he believed perfectly suited the film. However, when Mehmood heard the composition, he was unconvinced. He felt the tune sounded too simple for such an important moment in the movie and instructed the team not to record it until further changes were made. Disappointed by the reaction, R.D. Burman reportedly crumpled up ...
Post a Comment
Read more

50 years of Tumcha Aamcha Jamla: म्हणून लोकांना ‘दादा’ आवडायचे !

  Dada Kondke यांचा नवीन चित्रपट प्रदर्शित होतोय तोच पहिल्या शोपासूनच पब्लिककडून त्या चित्रपटाचे उत्स्फूर्त अशा टाळ्या-शिट्ट्यांनी जोरदार स्वागत हे ठरलेलेच. याला स्टारडम (लोकप्रियता) म्हणतात. थिएटरबाहेरचे ब्लॅकमार्केटवालेही (तिकिटाचा काळाबाजार करणारे) Dada कोंडके यांचे पिक्चर कधी येतोय आणि आपल्या धंद्याला बरकत कधी येतेय याची वाट पाहत. असाच त्यांचा त्यांनी दिग्दर्शित केलेला धमाल चित्रपट ‘तुमचं आमचं जमलं’. हा चित्रपट २९ एप्रिल १९७६ रोजी सेन्सॉर संमत झाला आणि लगोलग पुणे शहरात ८ मे १९७६ रोजी सर्वप्रथम अलका टॉकीजमध्ये प्रदर्शित झाला आणि मग टप्प्याटप्प्याने अन्य शहरांमध्ये प्रदर्शित होत गेला आणि सगळीकडे हाऊसफुल्ल गर्दीत यश प्राप्त केले. मुंबईत हा चित्रपट २६ जून रोजी कोहिनूर आणि अन्य चित्रपटगृहात प्रदर्शित झाला. या चित्रपटाच्या प्रदर्शनास पन्नास वर्षे पूर्ण होत आहेत. या चित्रपटाची कथा Datta Keshav यांची असून पटकथा आणि संवाद Rajesh Mujumdar यांचे आहेत. या चित्रपटात Dada Kondke यांची नायिका Anjana Mumtaz आहे आणि जोडीला Ashok Saraf ची धमाल भूमिका आहे. पांडू हवालदार (१९७५) च्या खणखणीत यशानंत...
Post a Comment
Read more